2016年3月7日 星期一

Kaxabu Bible

*本聖經(Sasumadan a babizu / Musumat a babizu)為噶哈巫語聖經。分為兩大部分:新約(A-xias babizu)及舊約(A-muzizay babizu)。 *舊約全書(A-muzizay kakawas)39書的內容有:創世紀, 出埃及記, 利未記, 民數記, 申命記, 約書亞記, 士師記, 路德記, 撒母耳記上,撒母耳記下, 列王紀上, 列王紀下, 歷代志上, 歷代志下, 以斯拉記, 尼希米記, 以斯帖記, 約伯記(Iob), 詩篇(Sams), 箴言, 傳道書, 雅歌, 以賽亞書, 耶利米書, 耶利米哀歌, 以西結書, 但以理書, 何西阿書, 約珥書, 阿摩司書, 俄巴底亞書, 約拿書, 彌迦書, 那鴻書, 哈巴谷書,西番雅書, 哈該書, 撒迦利亞書, 瑪拉基書。而東正教舊約51書差12書,另行補足。 *新約全書(A-xias kakawas)27書的內容有: 馬太福音(Masiw),馬可福音(Mark),路加福音(Luke),約翰福音(Iohn),使徒行傳,羅馬書,哥林多全書,哥林多後書,加拉太書,以弗所書,腓利比書,歌羅西書,帖撒羅尼迦前書,帖撒羅尼迦後書,提摩太前書,提摩太後書,提多書,腓利門書,希伯來書,雅各書,彼得前書,彼得後書,約翰一書,約翰二書,約翰三書,猶大書,啟示錄(Kaa-kitaay)。 *目前新約先譯,再則舊約。翻譯上採Kaxabu a ahan及英文,拉丁文(latina)三種語文參照對譯,再以中文為參照基準。中文以(和合本為主,次則參照各家中文譯本),英文以(King James version為主,次則參照各家英文譯本),拉丁文以(通用本Jerome's Latin Vulgate (405 A.D.)為主,次則參照各家拉丁文譯本)。另參考希臘語,希伯來語,阿姆哈拉語,科普特語,阿拉米語,阿拉伯語聖經等中東地區各古語聖經而加以修飾潤文。專有名詞以拉丁語為首要參考。和合本有些章節採用略譯,則以原希伯來文(舊約)或希臘文(新約)等聖經原文為主來翻譯。 *翻譯次第為:新約(A-xias kakawas)翻譯順序為先譯馬太福音(Masiw/共28章),次則約翰福音(Iohn/共21章),路加福音(Luka/共24章),啟示錄(Kaa-kitaay/共22章);接著照新約福音之順序翻譯。舊約(A-muzizay kakawas)則詩篇(Sams/共150章)先譯,次則箴言(Proverbs/共31章),約伯記(Iob/共42章);之後則照舊約福音之順序翻譯。從創世紀(Genesis/共50章),出埃及記(Exodus/共40章)之順序到瑪拉基書(Malaci/共4章)。翻譯單元順序先以章,後以節為次第。 *出版上則類如鄒語聖經(buacou seiso faeva esvʉtʉ),採Kaxabu a ahan及中文雙語對照。先出版新約,再則舊約。最後再總結為一單行本。 *海德堡教理問答(Heidelberg Catechism/52日129問)翻譯另行獨立。 *西敏斯特信仰信條(Westminster Confession of Faith/共33章)翻譯亦另行獨立。 kaabizu: Andrei Cuax Masiw mia-xasebituu bauba (馬太福音第8章/共34節/tuu isit supat rubu-bauba dadua) Mu-kabaibail u lépra a kuder-saw 1. Ma-rizaux lia ki Iésu, iu mu-lubulup imisiw ki sasa-saw. 2. Alu samian imisiw ki adang a lépra, lia ka pidudu: Tau-punu, sia haw ka, paka-ma-sezaw u yaku. 3. Mu-haday rima mua-xamaxam imisiw ki Iésu, lia ka pidudu: Haw ka, sezaw-en lia-siw! Me-kemet dauik, sezaw-en lia ki nimisiw a lépra. 4. Ma-kuas imisiw ki Iésu: Nah ma-kuas u uka nu saw, pakita xaraw-mudus talima, iu adu-en ni Mosés ka siana, laiki maasamian-siw, liaka maxa-kaa-kita-an aunu namisiw. Mu-ka-baibail u centurio a tau-xara-en 5. Mu-kusa maasi-karum-ay di Capernaum lia ki Iésu. Masa-aubin, mu-puzah mu-riax kani Iésu ki adang a centurio, iu taxi-bubuk u imisiw, lia ka pidudu: 6. Tau-punu-i! Ma-ledalet lia ki naki a tau-xara-en, iu manatata-ngayah di xumak a rangasat, maki inasikisikis. 7. Iu, ma-kuas u centurio ki Iésu: ma-usa-ay mu-ka-baibail imisiw-aku. 8. Pabaret-en ni centurio: Tau-punu-i! Tiadi yamian ka sinai nah; kawki, mukawas a kakawas laysiw, laiki, iak lia ki naki a tau-xara-en. 9. Maluhuni, palubulup yaku ki naki a taumala, iu mulubulup yaku ki naki a hétay; liaki, mukawas u nimini a hétay aku "Usa-siw!", liaka, usa lia imini; mukawas u imisiw aku "Alu!", liaka, alu yakuan lia; iu, mukawas u naki a tau-xara-en aku "Bauriak-i", liaka, mu-bauriak lia imisiw. 10. Ay tumala imini kakawas ki Iésu lia, iu dahilen nimisiw; masa-aubil, maakawas u kaa-lublup imisiw: eder maakawas imu; iu, ini kitaan naki ki imini mataru a kaa-kaxi'eder di Israel dadua. 11. Maakawas inah imu: paudah-ay ki sasasaw mata daya di ahut; iu, ituku-ay ki Abrahan, Issac, Iacob maki layamisiw dadua di lizik a kinulaan kawas. 12. Kawki, taraw-en kaw derehen langu lia ki sawsaw di kinulaan; iu, maxa-ruaruaru angiden a ngairingir lia-amisiw kai-ziza. 13. Makuas u centurio ki Iésu: usa-ay xuma lia-siw! hawlia maluhuda, ta-buriak-en-i, pa-kita-ay kaa-kaxi'eder. Iu, kabaibair-en ki nimisw a tau-xara-en kai taxupux a rezaw. Pa-ka-baibail u Peter a ina a xiasuan 14. Iu, nukuasayan alu di Peter a xumak ki Iésu; liaka, kitaan ni Iésu ki Peter a ina a xiasuan ka ka'akuxan a mana-ta-tangayah. 15. Iu, mu-xamaxam u nimisiw a rima ki Iésu; maluhuni, hupi-en lia ki akux-an. Liaka, m-itul lia imisiw; iu, me-dexe yamisiw. 16. Nukuasayan ahuan lia, asu-en namisiw ki pasabux a sasasaw ka tiadi imisiwan. Iu, taraw-en nimisiw ki daxedaxe ka kalu adang a kakawas reezaw; liaka, ka-baibail-en ki sasasaw dadua. 17. Iki Maa-serek u ta-baza-ula Esaias a kakawas, lia ka pidudu: muha-dakal u nimu a kaa-rumay, iu mu-kalawa u nimu a kaa-kuder ki taatalima. 18. Ohoni, ay mikita u baabah a saw ki Iésu ka raribu u imisiw lia; liaka, paka-baza taku-tuat u baru rumaw-misiw.
19. Kududi di ki adang a skiriba, lia ka pidudu: Takarat-i, mukusa di asay-siw; iu, mausay mu-lubulup-aku.
20. Iu, ma-kuas u skiriba ki Iésu. Nahada rarung ki waslis; iu, nahada xubu ki ayam babaw kawas; kawki, ini aideman ki saw a akihan.
21. Liaka,ma-kuas kani Iésu ki uka nu ta-lubulup, “Taupunu-i, pialay pu-baa-baxa-ay yaku a ma-usay xuma iu mu-rubang-ay u naki a aba.”
22. Kawki, makuas u ta-lubulup ki Iésu, ”Lubulub-i yaku ki isiw, iu paka-rubang-ay u p-in-urihat ki uzay lingu a saw.”


Paka-la-lenga u bari iu purusut
23. Liaka, mituku a paranah ki Iésu, mu-lubulup u imini ki nimini a ta-lubulup.
24. Ta-a-deked-i! Maru-kawas lia di awas, maluhusu, alasay tenep-en lia ni a-taru a purusut ki paranah. Kawki, m-a-idem lia ki Iésu.
25. Liaka, alu di aideman ki nimini a ta-lubulup, iu beleng-i! lia ka pidudu: Taupunu-i, tanib-i!, alasay tenep-en lia ni dalum ki yami!
27. M-idahil lia ki baabah saw, lia ka pidudu: “Ima pai-misiw? Iu, ma lublup-un ni bari iu awas ki imisiw!”


Tarawen ki sazial a daxedaxe
28. Nukuasayan mu-razaw a ada bayu ki Iésu di Gadarenorum a peret, liaka paudah di aopaon ki p-in-asabox a dusa saw, iu alu maasi-kela u imisiw. Isia kausa ka hinaw sadih a saw; maluhuda, mu-zakay u hai-imini a daran ki kuang a saw.
29. Ta-a-deked-i! Yamisiw ka mu-kiliw, lia ka pidudu: Rakihan u abababaw, maxaini a xe’et maku isiw-ami? Mayaw taxu rezaw lia, iu alu paka-buxibur-i yami.
30. Paakanen ki dahu a baruzak di maanu.
31.Taxi-bubuk kani Iésu ki namini a daxedaxe, lia ka pidudu: Na tarawen ki yami; liaka, paka-taraw-i yami a rizik u dahu a baruzak.

Masiw mia-xasebidusa bauba (馬太福音第7章/共29節) Ana Tikulan u Uka nu Saw 1. Ana tikulan u uka nu saw-mu, haki, ini tikulan-en imu ma. 2. Laiki, mu'asay ya tikualn u uka nu saw imu; tikulan-en imu lau la; iu, imu ka kalu asay tainitin a mu-tinitin u uka a saw, aubil, uka a saw ka kalu taxupux a tainitin a mu-tintin imu lau la. 3. Sasai laymu ka mi-kita nisiw a abasan suazi kaidi lizik dauik nahada bekes sabul, kawki, ini maxa-kekela talima a lizik dauik nahada sasabah? 4. Maluhuda, nisiw a talima lizik dauik nahada sasabah, uu mati'asay ya mata nisiw a abasan suazi mukawas: ta-naki-aw mu-xazing nisiw lizik dauik a bekes sabul? 5. Kaxa-iak a saw ya isiw, mula muxazing kaidi talima lizik dauik a sasabah! Masaubil haka, mu-tizup-ay mikita, iu maxa sa-mara nisiw a abasan suazi kaidi lizik dauik a bekes sabul. 6. Ana baxa'ay u wazu a sumat-balax, ma ana bulu'ay margarita di bazudak a dakal! Pu-dadek u margarita yamisiw, iu taxubilih a mu-ngazip yamisiw. A manamanam ka binaxa 7. A mana-manam, ka binaxa ki imu lia; a mu-riax, ka iruma'en ki imu lia; a mu-kuluk, ka aleb-en ki imu lia. 8. Laiki, saw a manamanam ka binaxa ki imisiw lia; saw a muriax ka iruma'en ki imisiw lia; saw a mukuluk ka aleb'en ki imisiw lia. 9. Uu, imu ka ima nahada akihan a manamanam a pan, kawki, ka baxaen ki batu? 10. Manamanam a alaw, kawki, ka binaxa ki ezet? 11. Iu, haiki, imu ka sadial, kawki, imu ka mu-baza mati'asay a mu-baxa iak sabaxa u nimu a akihan, a-nga-ngazep, nimu a Abababaw kaidi kawas babaw, iu imisiw a mubaxa iak balax u yamisiw ka manaam-en ki imisiw. Tatudu a Yawira Dadua 12. Haki, yaadi-saysay, imu ka hapet saw a mati'asay a paxu-imu, maluhuda, imu ka ma anu mati'asay paxu-saw; laiki, imini ka ta-tudu yaka ta-kinula-baza a sibat. Haapet masi-karum di azet a alep 13. Imu ka haapet masikarum di azet a alep. Laiki, masikarum di rasax a alep ka taprax, haiki, daran ka taru, iu usa karum a saw ka baabah. 14. Laiki, mausay di lama a alep ka hinaw azet, iu daran ka taatih, nahada yaw, iruma-en lia ki lama a alep ka taatih a saw. Iak Kahuy maka Haziah Kahuy 15. Imu ka haapet manariariak anu kaxa-ta-kinula-baza. Yamisiw kadudi imuan dini ka maxa-haiki puu-pusus u muris a siatu, kawki, yamisiw ka lupus kaidi lizik hinis. 16. Mata madu, iu imu ka mabaza yamisiw. Mu-asay aunu mu-hizuh u kakusu di pazeng, iu muasay aunu muhizuh u fig di tribulis? 17. Maluhuda, iak kahuy ka maka-iak-madu, iu haziah kahuy ka maka-haziah-madu. 18. Isia, iak kahuy ka ini makahaziahmadu, iu haziah kahuy ka ini makaiakmadu. 19. Dadua kahuy ka makahaziahmadu, ka paakaurit lia a mete'eng lizik padalak. 20. Haki, mata madu, iu imu ka mabaza yamisiw. Eder a Ta-lubulup 21. Ini dadua mi-kiliw yaku a saw ka dadua anu masi-karum u kinulaan; reezaw mu-lubulup u naki a Abababaw tatudu a saw ka haki masikarum u kinulaan. 22. Isia a dali, baabah a saw ka pakuas di yakuan: Abababaw! Abababaw! Ohoda, yami kuah musumat nisiw a langat ka pidudu, musumat nisiw a langat ka mu-taraw u daxe-daxe, musumat nissiw a langat ka matu-iak mu? 23. Iu isia, yaku ka pakuas di yamisiwan: yaku ka isia rezaw mabaza imu! Imu uzay mu-lubulup Abababaw a tadutu a saw, usa-i! Matu-xuma di ader a lizik daxe 24. Haki, i'ima ka tumala naki a kakawas, iu mu-lubulup, maxa-haiki mader tangilih a saw, imisiw ka matuxuma di ader a batu. 25. Iu, audal-en, luis-en, bari-en, pa-kudung minisiw a xumak, iu xumak ka uzay ma-urit, laiki imisiw ka matuxuma di ader a batu. 26. Haki, i'ima ka tumala naki a kakawas, iu kuah mu-lubulup, maxa-haiki agung a saw, imisiw ka matuxuma di rubux a bunat. 27. Iu, audal-en, luis-en, bari-en, pa-kudung minisiw a xumak, iu xumak ka ma-urit lia, iu mina-taru-taru a mu-zibang lia. 28. Iesu ka mukawas lia, sawsaw anu nimisw a tatudu ka hinaw midahil lia, 29. Laiki imisiw ka mu-tudu yamisiw, maxa-haiki taumala, ini haiki namisiw a ta-bizu. Masiw mia-xasebuza bauba (馬太福音第6章/共34節) Ta-sibat ya A-ru-rungul 1. Imu ka mana-iakiak, ana matu-iak di saw a dakal, nangi pakita saw; na maluhuni, ini ara'en nimu ki binaxa di Abababaw. 2. Maluhuni, kasayan imu ka pa-rungul, ana haiki nimini kaxa-iak a saw, yamisiw haapet mu-kizex di Iew a sasumadan maki daran ka maxa-dahu talima, haapet ara'en ki sawsaw a iak. Yaku ka eder pakuas di imuan, yamisiw ka mara namiswi a binaxa hadua. 3. Kasayan isiw mu-rungul ka, anan rima a zinakay ka ini baza-en ni ixi rima. 4. Haka, imu ka lmuus pa-rungul, iu nisiw a Abababaw ka lmuus mikita lia, iu imisiw ka haapet maka-sabaxa isiw. Tasibat ya Manamanam 5. Kasayan imu mu-sumat, ana haiki nimini kaxa-iak a saw, yamisiw haapet mu-kizex di Iew a sasumadan maki daran a zukuzuk ka mu-sumat, haapet kitaan ki sawsaw. Yaku ka eder pakuas di imuan, yamisiw ka mara namiswi a binaxa hadua. 6. Kasayan isiw musumat, haapet usa nisiw a karum aideman iu malep lia, musumat nisiw a Abababaw di lmuus, iu nisiw a Abababaw ka lmuus mikita lia, iu imisiw ka haapet maka-sabaxa isiw. 7. Ay imu musumat, ana haiki langu a saw, iu pasereser kakawas, imisiw laha saereser ka tumala'an niki Abababaw. 8. Ana haiki nimini a saw, auhunida imu ka mana-manam, nimu a Abababaw m-in-a-baza ka hapes-en nimu lia. Musumat Abababaw a Ahan 9. Nita a Abababaw kaidi babaw kawas, Pa-paaka-sezaw-i tubabaw sen ki nisiw a langat. 10. Pa-pa-ngasa-i pasu-rubu ki nisiw a k-in-ula-an. Pa-paitadu-i ki nisiw a l-in-ixad-an, dini daxe haiki babaw. 11. Baxa-i aunu dali a nu saw. 12. Hau'aini si ka nita a hayahay, inangi yami hau'aini ka ribirip-en naamisiw ki yami a saw. 13. Ana papa-xitalam-i niam a aidisaysay, tutu-i niam pater lia di sadial. 14. Na imu ka hau'aini u uka nu saw a hayahay, nimu a Abababaw ka ma hau'aini u nimu a hayahay. 15. Kawki, na imu ini hau'aini u uka nu saw a hayahay, nium a Abababaw ka ma ini hau'aini u nimu a hayahay. Ta-sibat ya Ini-kan 16. Ay imu ka ma-ini-kan, ini haiki kaxa-iak a saw, dais-aruaru. Laiki, yamisiw ka maxa-gagam-sadil u namisiw a dais, haapet kita-an ni namisiw a ini-kan ki sawsaw.Yaku ka eder pakuas di imuan, yamisiw ka mara namiswi a binaxa hadua. 17. Kasayan isiw ka ma-ini-kan, isiw ka mu-luzuk maki mana-dixipu. 18. Ana p-in-a-kita saw nisiw a ini-kan, nisiw a Abababaw reezaw ka lmuus mi-kita lia. Nisiw a Abababaw ka lmuus mikita lia, iu imisiw ka haapet maka-sabaxa isiw. Ta-sibat ya Paray maki Xezem 19. Ini mu-ururur paray maki pila di daxe, ngaziben ni kui maki paxz-en ni daxe, iu sahat ka mu-daxal maki ma-sakaw lia. 20. Kawki, mu-ururur paray maki pila di kawas babaw, ini kui di kawas babaw, ma ini paxz-en ni kawas babaw, ma ini sahat ka mudaxal maki masakaw lia. 21. Nisiw a paray maki pila aidi asay, iu nisiw a hinis aidi asay. Ta-sibat ya Be-desax kaidi Riziki Hinis 22. Daurik ka buxu a bedesax. Sia nisiw a daurik ka pe-desax lia, iu nisiw a buxu ka pedesax. 23. Sia dauik ka ma-darabuk, liaka dadua buxu ka maxa-terehel. Sia nisiw a rizik buxu a bedesax ka maxaterehel lia, imisiw terehel ka xaima mataru! Ini Mari-teket-ay Siatu maki Kakanen 24. Adang a saw ka ini mu-rara dusa a taupungu. Haapet imini maku ini haapet imisiw, uu, mu-bilis imini maku mu-karax imisiw lia ka imu reezaw mu-piri adang. Imu ka ini murara Abababaw iu Paray-samian. 25. Maluhuda, yaku ka pukawas di imuan, ana kari-teket ka ka-kan-ay-mi asay uu da-daux-ay-mi asay; ana kari-teket nimu a buxu ka sia-siatu-ay-mi asay. Lama ka ini iak di kakanen-an? Buxu ka ini iak di siatu-an? 26. Mikita ayam di babaw kawas, yamisiw ka ini mu-bisi buxuan, ini mu-xaur yamisiw, iu ini mu-ururur di ka'um punia; maluhuni nimu a Abababaw di kawas babaw ka pakan yamisiw. 27. Mia'ima kalu kari-teket a hinis ka paka-ma-ma-sezem nimu a lama huhunian? 28. Iu, asay maxa kariteket-mu anu siatu? Maluhuni ki nimu maaxakekela, lily ka sai'en na mu-rapul di karikaridan, yamisiw ka ini ma-hapet mu-kukusa iu ma ini mu-tu'ul. 29. Kawki, yaku ka pukwas di imuan, maluhuni Solomon di iak a peret, imisiw puupusus ka ini iak di adang a tulala-an. 30. Imu ka tatih kaxi'eder a hinis? Uhuni, Langu a semer ka mu-rapul lau la, sarawan, semer ka xaxazing-en ki parin, maluhuni, Abababaw ka yaw puu-pusus yamisiw, imisiw laila ka ma ma-ngzap mu-rapun imu lia. 31. Maluhuda, ana kari-teket, lia ka pidudu, ka-kan-ay-mi asay? da-daux-ay-mi asay? sia-siatu-ay-mi asay? 32. Imini balax ka riax-en ni langu a saw. Imu ka hapes imini balax dadua, iu nium a Abababaw ka mu-baza lia. 33. Imu ka pialay mu-riax u Abababaw a kinulaan maki nimisiw a ateteleng, iu dadua balax ka mu-baxa imu lia. 34. Haki, ini mari-teket-ay auni sarawan, laiki, sarawan ka sarawan a kari-teket, uhuni ka uhuni a ma-reket kariteket dadua lia la. Masiw mia-xasep bauba (馬太福音第5章/共48節) Pidudu di Binayu 1. Nahada adang a dali, Iesu mikita baabah a saw ka maa'isakep, liaka imisiw maxa-tukul binayu a mi-tukul lia, nimisiw a ta-lubulup ka tiadi imisiwan. 2. Iu, pa-tudu di yamisiwan, lia ka pidudu: Ia-iak 3. Luak-lingu a saw ka maxa-riak lia, laiki kinula'an ka namisiw lia. 4. Aruaru-hinis a saw ka maxariak lia, laiki imisiw ka hakem-en-ay lia. 5. Rumay-hinis a saw ka maxa-riak lia, laiki imisiw ka malu-zuax-ay u daxe lia. 6. Haapet mu-singar a-te-teleng a saw ka maxa-riak lia, laiki imisiw ka tileket-ay lia. 7. Maxi-saisiman a saw ka maxa-riak lia, laiki imisiw ka mara maxi-saisman-ay lia. 8. Iak-en lia ki sezaw-hinis a saw, laiki imisiw ka eder mi-kita-ay Abababaw. 9. A-sake-sakep a saw ka maxa-riak lia, laiki imisiw ka ku-langet-en-ay ki Abababaw a akihan lia. 10. Zedezed-en a saw auni a-te-teleng ka maxa-riak lia, laiki kinula'an ka namisiw lia. 11. Sia saa-saw auni layaku ka mu-ruhung laymu, mu-zedezet laymu, iu ma-rahan u a-milu-milu sadiah kakawas a ma-suhari laymu, lia ka laymu maxariak nia. 12. Imu ka haapet mu-riak iu hinaw mu-riak, liaki laymu ka nahada ma-taru binaxa di babaw. Ahunida di imuan a ta-kinula-baza, sawsaw ka ma muzedezet yamisiw. Ta-sibat ya Pahar yaka Be-desax 13. Imu ka pahar ya ruburubu kawas. Na pahar ka ma-xamut tuma-kelem, matisay ita minah mi-kiliw imisiw ka pahar? Aubin a dali, imini balax maxa-ini-kalu ka ma xaxazing-en maki dekdek-en ni sawsaw. 14. Imu ka bedesax ya ruburubu kawas. Maxa-haiki mata-redes di binayu ka ini anu taxu-zuzuk. 15. Kuah a saw ka mu-tizup hapuy di rusuk, liaka madu aidi rizik kalaha. Rese ka sawsaw reezaw madu aidi saa-rusuk, iu me-desax u sasa-saw kaidi rizik xumak. 16. Taxupux lia, Nimu a iak a z-in-akay ka ma maxahaiki bedesax a me-desax u sawsaw, pinakita sasa-saw, iu mu-dekas nimu a Abababaw kadi kawas babaw. Ta-sibat ya Iak a Tatudu 17. Ana kai-hinis ka yaku alu mu-rasax iak a tatudu maki ta-kinula-baza. Yaku alu ka ini murasax, kawki a mu-ruput lia. 18. Yaku ka eder ma-kuas imu. Kaxmu kawas maki daxe ka mu-xapux lia, maluhuni hinaw taatih a saysay aidi iak a tatudu ka ini murasax, iu kaxu mu-ruput dadu lia la. 19. Laiki, ima-saysay ka murasax hinaw taatih iak a tatudu, iu yaw mu-tudu u sawsaw a mu-lubulup ta-tudu, maluhuda kiliw-un ni hinaw-tatihan ki imisiw kaidi kinula'an. Kawki ima-saysay ka mulubulup u imini iak a tatudu, iu yaw mu-tudu u sawsaw a mulubulup tatudu, maluhuda kiliw-un ni hinaw-taru ki imisiw kaidi kinula'an. 20. Yaku ka makuas imu, sadih di a-bi-bizu yaka Pharisae ki nimu a a-te-teleng, maluhuda imu ka eder ini mukusa di kinula'an. Ta-sibat ya Tangiti 21. Imu dadua tumala ka sibat-un niki niam a apuapuwan. Ana mu-tahay u saw! Saw-tahay ka haapet usa-en-ay maakawas. 22. Kawki, yaku ka makuas, laymu reezaw ta-ngiti saw ka ma usa-en-ay maakawas! Sia, laymu ka ma-ngurungur saw azem, maluhuda ma usa-en-ay maakawas. Sia, laymu ka mu-duxu u saw, maluhuda masi-lakang kadi daxe-rubu a hapuy. 23. Haiki, kasayan laysiw ka maa-samian aidi sumat-peret, iu isia maxakekela hinis ka nahada a saw ma-liak laysiw. 24. Maluhuni, laysiw haapet madu nisiw a saa-samian di sumat-peret a dakal, aubil, ita dadua ka maakaiaiak. Maxa, maa-samian lia. 25. Laysiw yaka kaa-kixi di daran na, lia ka wailu maakaiaiak. Iu na maakaiaiak, tasiaw, mai-kixi-ay taukua ki kaa-kixi. Liaka taukua ka mausay maakawas isiw. Aubil, dareten ni tadaret ki isiw, maxa xamuk-en lia. 26. Maluhuni, yaku ka eder makuas isiw. Sia, isiw ka mu-baxa paray dadua, liaka sangel-en lia. Ta-sibat ya Maasuasu maku saw 27. Isiw tumala lia ka imini kakawas: Ana maasuasu maku saw. 28. Kawki, yaku makuas imu, ima-saysay mikita u mamais ka kaihinis a ma-tatiw lia, iu imini a saw ka maasuasu maku saw aidi rizik hinis hadua. 29. Sia nisiw a anan daurik ka ma-seraw isiw, maluhuda, paka-kuzu iu paka-xe'el lia. Kexet'en ki buxu ini dadua ka iak di bulu'un pata di daxe-rubu ki buxu dadua. 30. Sia nisiw a anan rima ka ma-seraw isiw, maluhuda, paka-taxa iu paka-xe'el lia. Kexet'en ki buxu ini dadua ka iak di bulu'un pata di daxe-rubu ki buxu dadua. Ta-sibat ya Maatianak 31. Nahada yu dadua mukawas, xaxazing-en ni saw ki naki a mamais, haapet mubizu u maatianak a bizu. 32. Kawki, yaku ka mukawas imu, ima-saysay ka mu-xazing u naki a mamais, na imini saysay ini aunu nimisiw a maasuasu maku saw, maluhuda, paka-kiliw imisiw ka maasuasu maku saw a zinakay, sia ima-saysay maara ka xaxazing-en ki imini mamais, maluhuda ima-saysay ka nahada maasuasu maku saw a hayahay. Ta-sibat ya Pi-kakawas 33. Minah, isiw t-in-umala lia ka imini kakawas, ana pi-kakawas, imu pikakawas ka haapet mu-rutut musumat kani Abababaw a maiak a tatudu. 34. Kawki, yaku ka reezaw mukawas imu: ini pi-kakawas dadua, ini pikakawas pata di babaw kawas, laiki babaw kawas ka Abababaw a sa'ituku. 35. Ini pikakawas pia-tudu di daxe, laiki daxe ka Abababaw a karaw a paa-pukul-an; ma ini pi-kakawas piatudu di Ierusalem, laiki Ierusalem ka mataru takapunu'aw a mata-redes. 36. Ma ini pi-kakawas pata di punu, laiki imu ka ini pa-saruan adang a bekes maxa-risilaw uu maxa-terehel. 37. Nisiw a kakawas, haw ka haw; uzay ka uzay, laiki yaadi-saysay ngazep-kakawas ka pauzah di haziah a lawi. Ta-sibat ya Tudareng 38. Imu t-in-umala ka imini kakawas hadua: daurik auni daurik, iu lepeng auni lepeng. 39. Kawki, yaku ka mukawas imu, ini nahada saziah saw ka ini maka-iak. Ima-saysay ka mu-baket nisiw a anan dais, iu maa-sinawnaw a imisiw a ixi dais. 40. Nahada saw ka haapet mai-kixi-ay imu, iu ara-en ni saw ki siatu, iu araen ki talakah lia. 41. Ima-saysay mu-dudul isiw ka mu-zakay a adang a mile, iu isiw maki imisiw ka maa-xilat a mu-zakay dusa a mile. 42. Nahada saw ka tapa-subil laymu, baabaxa'ay imisiw laysiw; nahada saw ka k-in-abaret ni nisiw, ini pariway lia. Ta-sibat ya A-sai-saisim auni Ini-maakariak 43. Imu t-in-umala ka imini kakawas hadua: saisim-an nisiw a baret, iu ta-ngiti nisiw a ini makaiak. 44. Kawki, yaku ka mukawas imu: saisim-an nisiw a ini maka-iak, mu-sumat auni duxu-en ni saw, maka-iak auni ngiti-en ni saw, musumat auni ruxung-kalu-en maku kixi-en ni saw. 45. Maluhuni, imu ka Abababaw akihan a mamaleng tasiaw lia, laiki imisiw maka-dulu rizax ka me-desax sadiah a saw, ma medesax iak a asw; imisiw maka-dulu udal ka mu-dal ateteleng a saw, ma mudal ini ateteleng a saw. 46. Sia imu reezaw saisiman ka saisiman-en ni saw, nahada saysay binaxa? Ta-ara'en-kua ka maa'aisiiay lia. 47. Sia imu ka reezaw mutanget a punu u nisiw a abasan suadi, ini aisiiyay dadua uka nu saw? Langu a saw ka ma maa'aisiiyay lia. 48. Maluhuda, imu ka haapet maxa-eder hau-iak a saw, ma aisiiyay dadua nimu a Abababaw lia. Masiw mia-supat bauba (馬太福音第4章/共25節) Talam-en ki Iesu 1. Liaka, nukuasayan Iesu ka lubulub-en taxu tumariah-kulung, iu talam-en ni haziah a lawi di dida lia. 2. Iu, ini meken imisiw ka supat isit dali maki xinian, liaka imisiw ka mati-kiur lia. 3. Isia, haziah a lawi ka alu, lia ka pakuas di imisiwan, na isiw ka Abababaw a akihan a mamaleng, laiki isiw kasibat mini a batu ka maxa-kakaen. 4. Kawki, pabaret ki Iesu, Ini! Musumat a babizu ka mukawas, "Sawsaw ma-irat ka ini reezaw kakanen, yaw nahada Abababaw a kakawas dadua." 5. Maxa, haziah a lawi ka palubulup imisiw taxu tipuzu a sasumadan . 6. Lia ka pakuas di imisiwan, Na isiw ka Abababaw a akihan a mamaleng, paka-halut! Laiki, musumat a babizu ka mukawas, Abababaw auni imiswi ka kasibat u nimisiw a angel, iu kalu-rima mu-bilis isiw, pa-riway nisiw a karaw ka ini pa-kudung batu. 7. Iesu makuas imisiw lia, musumat a babizu ka ma mukawas, ana mu-talam Abababaw. 8. Haziah a lawi ka pa-lubulup imisiw taxu tinubabababaw a binayau. Pakita imisiw ka dahu a abuan iu namisiw a iak. 9. Lia ka pidudu: Sia imisiw ka mu-sipu a ma-samian yaku, haiki, aitana naki a dadua aunu nisiw. 10. Iesu ka pakuas di imisiwan: Paa-kusa-i haziah a lawi! Laiki musuma a babizu ka mukawas: Isiw ka haapet ma-samian u nimisiw a Abababaw, iu reezaw mu-sumat imisiw. 11. Aubil, haziah a lawi ka mu-kusa lia, maluhuni, nahada baabah angel ka alu me-dexe kani Iesu. Iesu a tatudu ka payalay 12. Iesu tumala ka dareden ki Iohn lia, aubil matabilih di Galilee. 13. Aubil, duila lia mata di Nazareth, imisiw ka maxa-daxe a ma-laleng di Capernaum. Isia ka kialih a awas. 14. Imini ka maa-serek kani ta-baza-ula Isaiah a kakawas: 15. Zabulon a peret, iu Nephthalim a peret, awas-alih a daran, rahut a bayu niki Iorda a raxung, langu a saw Galilee. 16. Isia, saw-saw mi-tuki di rizik-terehne ka mi-kita taru-desax; saw-saw mi-tuki di peret niki priahat a lingu ka nahada be-desax me-desax imisiw. 17. Isia, liaka, Iesu ka pialay m-a-utudu, lia ka pidudu: Kinula'an ka kialih lia. Paka-zenget nimu a hayahay! Mia-adang a ta-lubulup 18. Iesu ka mu-zakay di kinixidan awas, iu mikita dusa abasan suazi. Isia, ka-langat-en ki Peter a Simon, iu Andrew nimisw a absan suazi. Yamisiw ka mu-siper di awas, laiki yamisiw talima ka mu-kumux alaw a saw. 19. Iesu makuas yamisiw: Alu-i, Lubulub-i! Yaku ka ka-sibat yamisiw a mu-siper alaw haiki saw. 20. Yamisiw ka mu-kusa u saa-siper, iu mu-lubulup imisiw. 21. Mata disiw ka pata di dakal, minah mi-kita u abasan suazi a dusa saw, ka Zebedee a akihan a mamaleng Iames, iu nimisiw a abasan suazi Iohn, yamisiw maa-xilat namisiw a aba ka paka-riak u saa-siper di paranah, liaka Iesu ka mu-kiliw yamisiw. 22. Yamisiw ka mu-kusa paranah maki namisiw a aba, maxa mu-lubulup kani Iesu. Sawsaw mu-lubulup kani Iesu 23. Iesu mu-zakay di Galilee a peret dadua, kasibat sawsaw, mu-tudu u k-in-ula'-an a Abababaw kakawas, iu mu-sapik u milu-xingar. 24. Iu, nimisiw a iak hinis ka pa-subil pata di Syria dadua. Iu, nisia a sawsaw ka masu saw-xingar dadua, isia ka nahada milu-xingar, iu nahada milu-sikis maki pa-sabux-en, punu-huhuas-bitut, baxu-seket, masu dadua lia, liaka Iesu ka m-in-u-sapik dauda lia. 25. Isia, sasa-saw ka mu-lubulup imisiw paudah di Galilee, Decapolis, Ierusalem, Iudaea, Iordan raxung a daya peret. Masiw mia-tuu bauba (馬太福音第3章/共17節) Iohn ta-mana ka masa-ulaula a daran 1. Isia, Iohn a-mana ka alu madadi Iudea a tumariah-kulung iu pialay m-a-u-tudu, lia ka pidudu, 2. K-in-ual'an ka ki-alih lia. Paka-zenget nimu a hayahay. 3. Mini saw ka ta-baza-ula Isaiah ma-kawas la, lia ka padudu, "Hahada saw ka masa-ratik a makawas aidi tumariah-kuling: 'Paka-ulaula a daran ya Iehovah! Haapet daran-tanga auni imisiw!'" 4. Iohn a ma-siatu ka tu'ulen ki camil a bekes. Nimisiw a iring ka xe'eten ki sa-apa. Imisiw me-ken dihimuray iu walu yamadu. 5. Isia, saw-saw pauzah di Ierusalem, Iudea dadua iu Iordan zaxit a peret dadua ka ma-rukat a tumala nimisiw a tatudu. 6. Iu nukuasayan yamisiw ka mati-zenget talima a sadiah, iu pana-balet-en ki Iohn di Iordan a raxung. 7. Nukuasayan baabah a Pharisae iu Sadducae ka aalu a para-balet, lia ka tikuran, "Yamisiw ka baabah a haziah ezet!" lia ka pidudu, "Asay paka-baza yamisiw ka ma-raxiw mata di Abababaw a aalu tinangitingiti?" 8. Yamisiw haapet kalu z-a-akay paka-serek talima ka mati-zenget nimu a hayayhay lia, iu eder maa-sinawnaw taxu Abababaw. 9. Ana reezaw ma-kawas aidi rizik hinis, "Liaki yami ka Abraham a ali." Pakuas di imuan, Abababaw kalu nimini a batu ka paxusaw kani Abraham a ali. 10. Ohoni, Abababaw a yasam ka kalawat kaidi kahuy huhas a babaw hadua. Dadua kahuy ka makahaziahmadu, ka paakaurit lia a mete'eng lizik padalak. 11. Yaku kalu dalum ka pana-balet imu, iu mukiliw imu a paka-zenget. Laiki nahada a saw ka alu di itaan a aubil. Maawis di yakuan-misiw. Layaku auni laymisiw ka kuah lulutud'ay a ara'ay u nimisiw a sasapil. Laymisiw haapet kalu sumat-lingu maki hapuy ka pana-balet laymu. 12. Laymisiw mu-bilis dapas, iu laymisiw ka sapuh'ay a sizaw'ay u nimisiw a langu. iu zumuk ka ra-ururur-en di ka'um punia. laiki kalu kuah tiuk-hapuy ka hareben ki durun. Iesu a pana-balet 13. Maxa, Iesu alu di Iordan a raxung pauzah di Galilee, iu maasi-kela Iohn ka panabalet-en nimisiw ha Iesu. 14. Iohn ka haapet a ma-laleng imisiw, lia ka pidudu, "Panabalet-en nisiw ha yaku, iu isiw maasinawnaw ka alu di itaan. 15. Pabaret ki Iesu, tia isiw maa-serek yaku ka, laiki layta maluhusu ka bauriak'ay a teleng'ay dadua mata di Abababaw. 16. Pana-balet-en ki Iesu, liaka imisiw mu-zakay mata di dalum. Matanga lia ki babaw kawas, iu imiswi ka mikita Abababaw a lingu haiki baxut ka mahabahar kaaw nimisiw a buxu. 17. Nahada a singax pauzah di babaw kawas, lia ka pidudu, mini ka saisim-en naki ki akihan, iu ka hatan-en naki. Masiw mia-dusa bauba (馬太福音第2章/共23節) Kaa-hadas mata di Daya 1. Risan-en ki Iesu di Iudea a Bethlehem, di takapunu'aw Herod a mu-ra-rapun. Xani-xanisay a a-ba-baza ka maxama-sakel di Ierusalem mata di daya, lia ka pidudu, 2. Risan-en lia ki Ius a takapunu'aw ka aidi asay? Yami mikita nimisiw a bintul ay mini bintul ma-rukat mata di daya, iu yami alu ma-samian imisiw. 3. Ay imisiw tumula mini, takapunu'aw Herod ka ma-zebezeb a hinis, iu baabah saw ma ma-zebezep di Ierusalem. 4. Maasimasima maturu a xaraw-mudus maki skiriba sawsaw ki takapunu'aw Herod, lia ka padudu, "Risan-en ki Messiah aidi chaay?" 5. "Di Iudea a Bethlehem," pabaret nimisiw lia, "laiki imini asay ka ta-baza-ula minubizu:" 6. Di Iudea a Bethlethem nan, iu isiw ka kuah hinaw tatih a mataredes di Iudah muula a maariat. Laiki adang a taukua maupuzahay mata di isiw Bethlethem. Iu medexe u nisiw a sawsaw ki imisiw aidi Israel. 7. Maxa Herod ini kita'enia a maasimasima a-ba-baza, iu imisiw ma-baza u peret pauzah di yamisiw isia nukuasayan mia-ida bintul ma-rukat lia. 8. Liaka imisiw mu-kawas yamisiw, "Mausay laymu maxadaxe di Bethlemhem iu mu-lamut nimisiw a akihan, lia ka pidudu, Iu kasayan mi-ruma lia laymu u akihan, alu pakawasi layaaku laiki layaku paxarakang a ma-samian laymisiw." 9. A-uhuni nimini a maasima-sima, a-ba-baza ka mu-kusa lia. Iu, kinita-en ki bintul mata di daya ka pa-lubulup yamisiw kaaw di Bethlehme. Mini bintul mu-zakay dakal a yamisiw, iu imisiw ma-laleng aidi akihan a chaay. 10. Nukusayan yamisiw ka mikita mini bintul, maakahatahatan dadua lia. 11. Yamisiw masu-karum la di xumak, iu mi-kita u akihan yaka nimisiw a ina. Laiki, yamisiw mu-tanget a punu iu mu-samian a isiw. Maxa, yamisiw ma-tanga nimisiw a tutu iu mu-baxa isiw a sa-baxa a rilak, tus, murram. 12. Ay ma-usa'ay lia, yamisiw mausay naamisiw a abuan iu matu-adang a hinis kalu uka daran, laiki Abababaw paka-baza yamisiw kaidi rizik-sipi ka kuah mausay ma-dadi Herod. Ma-raxiw ma-dadi Igypt 13. Auhuniay a-ba-baza muk-usa, Abababaw a angel kaidi Ioseph a rizik-sipi ka pa-kuas di imisiwan: "Beleng-i! Maraxiw madadi Igypt iu akihan yaka nimisiw a ina, iu kaididua kaxu yaku mu-kiliw isiw a mu-babilih. Laiki Herod ka mu-a-lamut mini akihan iu muxa-ta-tahay-ay imisiw. 14. Ahuan, Ioseph maki nimisiw a ina Mary ka mukusa di Igypt. 15. Yamisiw kaididua kaxu puriahat lia ki Herod. Imini ka maa-serek kani Abababaw a kakawas kalu-kani ta-baza-ula, lia ka pidudu: "Yaku mukiliw naki a akihan ka mukusa mata di Igypt." 16. Nukuasayan imisiw mubaza ka a-ba-baza kaxa-demel imisiw hadua, tina-ngiti-ngiti ki Herod. Imisiw ma-baza u peret pauzah di a-ba-baza isia nukuasayan mia-ida bintul ma-rukat lia. Iu, imisiw maka-dulu a hitay ka mutahay u akihan dadua a rubu-rubu dusa a kawas nia. 17. Maluhuni, Herod a sa-dial ka mu-serek auni ta-baza-ula Ieremiah a kakawas, lia ka pidudu: 18. Tumalan-an ki angit di Rama ka hinaw aruaru a singax. Rachel ka maxia'angi'antit anu nimisw a akihan, iu ana kalawa-en ki a-sisiup, laiki purihat lia yamisiw. Taxu-bilih di Nazareth 19. Auhuniay ka purihat lia ki Herod, Abababaw a angel ka taxaw Ioseph a rizik-sipi di Igypt. 20. Lia ka pidudu, Beling-i! Pa-lubulup u akihan yaka nimisiw a ina ka mausay di Israel. Nasia a saw mu-talam a maxatahay u akihan ka purihat lia yasia. 21. Maxa, Ioseph ka mu-xurat lia, iu pa-lubulup kani Iesu yaka nimisiw a ina ka mausay di Israel. 22. Kawki, nukuasayan imisiw tumala u xasi a takapunu'aw Archelaus ni Iudea ka Herod a akihan, iu ma-ngesel laymisiw maxadaxe u nisia a peret. Isia, auhuniay kabaza'en lia kaidi rizik-sipi, imisiw mukusa di Galilee a peret. 23. Liaka, nimini a karum-xuma ka mukusa a ma-leng di Nazareth. Maluhuda, mini ka maa-serek ta-baza-ula a kakawas: Imisiw ka ku-langat-en ki Nazarene. Masiw mia-ida bauba (馬太福音第1章/共25節) Iesu Krist a Apu-apuwan 1. Imini ka Iesu a apu-apuwan babizu. Iesu ka David yaka Abraham a ali. 2. Abraham ka Issac a aba. Issac ka Iacob a aba. Iacob ka Iuda maki nimisiw abasan suadi a aba. 3. Iuda ka Perez yaka Zara a aba, iu Tamar ka naamini a ina. Perez ka Esrom a aba. Esrom ka Aram a aba. 4. Aram ka Aminadab a aba. Aminadab ka Naasson a aba. Naasson ka Salmon a aba. 5. Salmon ka Booz a aba, iu Rahab ka nimini a ina. Booz ka Obed a aba, iu Ruth ka nimini a ina. Obed ka Iesse a aba. 6. Iesse ka taka-punu-aw David a aba. David ka Solomon a aba. Uria a aurit Bathsheba ka Solomon a ina. 7. Solomon ka Roboam a aba. Roboam ka Abia a aba. Abia ka Asa a aba. 8. Asa ka Iosaphat a aba. Iosaphat a Joram a aba. Ioram ka Ozia a aba. 9. Ozia ka Ioatham a aba. Ioatham ka Ahaz a aba. Ahaz ka Ezechia a aba. 10. Ezekia ka Manasse a aba. Manasse ka Amon a aba. Amon ka Iosia a aba. 11. Iosia ka Iekonia maki nimini a abasan suadi a aba. Ay duldul-en lia ki sawsaw di Babylon ka isia risan-en lia yamini. 12. Duldul-en yami di Babylon ka aubil a dali: Iekonia ka Salathiel a aba. Salathiel ka Zorobabel a aba. 13. Zorobabel ka Abiud a aba. Abiud ka Eliakim a aba. Eliakim ka Azor a aba. 14. Azor ka Sadok a aba. Sadok ka Akim a aba. Akim ka Eliud a aba. 15. Eliud ka Eleazar a aba. Eleazar ka Matthan a aba. Matthan ka Iacob a aba. 16. Iacob ka Ioseph a aba maki Mary a mamaleng. Mary pa-risan Iesu. Ima ka kiliw-en niam ki Krist. 17. Bizu-en nimu ki dakal dadua nisia a saw-saw ka nahada isit-spat a-lu-zuax mata Abraham kaaw David. Nahada isit-spat a-lu-zuax mata David kaaw Babylon. Iu nahada isit-spat a-lu-zuax ka mata Babylon duldul-an kaaw Krist. Risan-en ki Iesu Krist 18. Imini ka asay risan-en ki Iesu Krist. Naamini a ina Mary ka m-in-atu-ragi iu ma-ara-ay kani Ioseph. Kawki, nu-kasayan ini ara-en ki Mary ka imisiw yaw maaxi-zapay. Liaka, haideng a buxu ka pauzah di samian a hinis. 19. Nimini a mamaleng Ioseph ka iak a saw iu ini ma-tengap ma-siakat imini, maluhuda, imini ka mi-dekedek ma-riket u matu-ragi lia. 20. Ay maxakekela imini-milu, adang Abababaw a angel ka taxaw nimisiw a rizik-sipi, lia ka pidudu, Ioseph, David a ali, nang mangesel-siw anu maxiasu Mary. Haideng a buxu ka pauzah di samian a hinis isia. 21. Mary paimisiw marukihan-ay rakihan, iu ku-langat-en ki mini rakihan ka Iesu, laiki paimisiw tanip-ay nimisiw a saw mata di namisiw a sadial. 22. Ruput-un lia dadua ka maa-serek kani Taupunu a kakawas kalu kakawas ki ta-baza-ula, lia ka pidudu: 23. Kita-i! Maaxizapay a mamais Mary ka haideng a buxu! Paimisiw marukihan-ay u akihan, iu ku-langat-en naamisiw ki mini rakihan ka Immanuel, haiki nimisiw a kawas ka Abababaw maku ita maa-rezeret lia. 24. Ay Ioseph mu-xurat, haiki maka-dulu ki Abababaw a angel ka tumula siana, iu imisiw ma-xiasu Mary. 25. Kawki, kuah ma-tatiw lia ki Ioseph imisiw maku Mary; a-ohoni-ay, Mary maru-kihan u adang a akihan a mamaleng. Iu ku-langat-en ni Ioseph ki akihan ka Iesu sen.

2016年2月21日 星期日

Daxe-kawas a ina kakawas dali

[Kaxabu(噶哈巫語)]
[華語]
221世界母語日「台灣母語新時代」立委宣示影片,歡迎轉貼!影片中的每位委員都有完整的談話影片,將陸續發布,敬請期待!


Nukuasayan 221 daxe-kawas a "ina kakawas dali" ka alu hadua, paxa'ahan u éka "Taywan ina kakawas a xias peret" ki taumala. Paka-tukah-i maa-sinawnaw mu-daris! Nahada kakawas a éka ki taumala dadua kaidi lizik a éka; liaka, raxiw-ay adang a adang. Paka-xutaxa-i!

2016年2月20日 星期六

Saysay

世上萬事都有定期;
Nahada nisia a rezaw ki saysay di daxe-kawas;

拆列有時,修補也有時;
Nahada nimisiw a rezaw ki hasi-en a sitax-en-nia, iu
nahada nimisiw a rezaw ki sapal-en.

靜靜講話攏有時;
Nahada nimini a rezaw dadua ki ilalenga kakawas;

疼惜,怨恨,交戰和好,
Saisim-an, liak-an, maa-ta-tahay maki maa-ia-iak,

有它的時,有它的時,適當的時;
nahada nisia a rezaw, nahada nisia a rezaw, ma-teleng a peret;

萬項代誌有它的時。
Nahada nisia a rezaw ki saysay.

2016年2月14日 星期日

Job 4:3-4

由約伯記的兩段話來思念蕭理事長愛蓮

3. Ukua peret, mu-tudu u sasasaw-siw lia.
    Paka-gizem ma  ma-rumay a rima.
4. Maapa-rara u ku-lalah-ay a saw lia ki nisiw a kakawas,
    Paka-gizem ma ma-ledalet a ilas-siw.
    (Iob 4:3-4)
你素來教導許多的人,
    又堅固軟弱的手。
你的言語曾扶助那將要跌倒的人,
   你又使顫抖的膝穩固。
    (約伯記 4:3-4) 

2016年2月7日 星期日

Masiw mia-xasebituu bauba 馬太福音第8章

*本聖經(Sasumadan a babizu / Musumat a babizu)為巴宰語(Pazéh/噶哈巫語/Kaxabu)聖經。分為兩大部分:新約(A-xias babizu)及舊約(A-muzizay babizu)
*舊約全書(A-muzizay kakawas)39書的內容有:創世紀, 出埃及記, 利未記, 民數記, 申命記, 約書亞記, 士師記, 路德記, 撒母耳記上,撒母耳記下, 列王紀上, 列王紀下, 歷代志上, 歷代志下, 以斯拉記, 尼希米記, 以斯帖記, 約伯記(Iob), 詩篇(Sams), 箴言, 傳道書, 雅歌, 以賽亞書, 耶利米書, 耶利米哀歌, 以西結書, 但以理書, 何西阿書, 約珥書, 阿摩司書, 俄巴底亞書, 約拿書, 彌迦書, 那鴻書, 哈巴谷書,西番雅書, 哈該書, 撒迦利亞書, 瑪拉基書。而東正教舊約51書差12書,另行補足。
*新約全書(A-xias kakawas)27書的內容有: 馬太福音(Masiw),馬可福音(Mark),路加福音(Luke),約翰福音(Iohn),使徒行傳,羅馬書,哥林多全書,哥林多後書,加拉太書,以弗所書,腓利比書,歌羅西書,帖撒羅尼迦前書,帖撒羅尼迦後書,提摩太前書,提摩太後書,提多書,腓利門書,希伯來書,雅各書,彼得前書,彼得後書,約翰一書,約翰二書,約翰三書,猶大書,啟示錄(Kaa-kitaay)
*目前新約先譯,再則舊約。翻譯上採Pazéh(Kaxabu a ahan)及英文,拉丁文(latina)三種語文參照對譯,再以中文為參照基準。中文以(和合本為主,次則參照各家中文譯本),英文以(King James version為主,次則參照各家英文譯本),拉丁文以(通用本Jerome's Latin Vulgate (405 A.D.)為主,次則參照各家拉丁文譯本)。另參考希臘語,希伯來語,阿姆哈拉語,科普特語,阿拉米語,阿拉伯語聖經等中東地區各古語聖經而加以修飾潤文。專有名詞以拉丁語為首要參考。和合本有些章節採用略譯,則以原希伯來文(舊約)或希臘文(新約)等聖經原文為主來翻譯。
*翻譯次第為:新約(A-xias kakawas)翻譯順序為先譯馬太福音(Masiw/28),次則約翰福音(Iohn/21),路加福音(Luka/24),啟示錄(Kaa-kitaay/22);接著照新約福音之順序翻譯。舊約(A-muzizay kakawas)則詩篇(Sams/150)先譯,次則箴言(Proverbs/31),約伯記(Iob/42);之後則照舊約福音之順序翻譯。從創世紀(Genesis/50),出埃及記(Exodus/40)之順序到瑪拉基書(Malaci/4)。翻譯單元順序先以章,後以節為次第。
*出版上則類如鄒語聖經(buacou seiso faeva esvʉtʉ),採Pazéh及中文雙語對照。先出版新約,再則舊約。最後再總結為一單行本。
*海德堡教理問答(Heidelberg Catechism/52129)翻譯另行獨立。
*西敏斯特信仰信條(Westminster Confession of Faith/33)翻譯亦另行獨立。
kaabizu: Andrei Cuax (Андрей Чуа)

Masiw mia-xasebituu bauba (馬太福音第8/34/turu isit supat rubu-bauba dadua)

Mu-kabaibail u lépra a kuder-saw
1. Ma-rizaux lia ki Iésu, iu mu-lubulup imisiw ki sasa-saw.
2. Alu samian imisiw ki adang a lépra, lia ka pidudu: Tau-punu, sia haw ka, paka-ma-sezaw u yaku.
3. Mu-haday rima mua-xamaxam imisiw ki Iésu, lia ka pidudu: Haw ka, sezaw-en lia-siw! Me-kemet dauik, sezaw-en lia ki nimisiw a lépra.
4. Ma-kuas imisiw ki Iésu: Nah ma-kuas u uka nu saw, pakita xaraw-mudus talima, iu adu-en ni Mosés ka siana, laiki maasamian-siw, liaka maxa-kaa-kita-an aunu namisiw.

Mu-ka-baibail u centurio a tau-xara-en
5. Mu-kusa maasi-karum-ay di Capernaum lia ki Iésu. Masa-aubin, mu-puzah mu-riax kani Iésu ki adang a centurio, iu taxi-bubuk u imisiw, lia ka pidudu:
6. Tau-punu-i! Ma-ledalet lia ki naki a tau-xara-en, iu manatata-ngayah di xumak a rangasat, maki inasikisikis.
7. Iu, ma-kuas u centurio ki Iésu: ma-usa-ay mu-ka-baibail imisiw-aku.
8. Pabaret-en ni centurio: Tau-punu-i! Tiadi yamian ka sinai nah; kawki, mukawas a kakawas laysiw, laiki, iak lia ki naki a tau-xara-en.
9. Maluhuni, palubulup yaku ki naki a taumala, iu mulubulup yaku ki naki a hétay; liaki, mukawas u nimini a hétay aku "Usa-siw!", liaka, usa lia imini; mukawas u imisiw aku "Alu!", liaka, alu yakuan lia; iu, mukawas u naki a tau-xara-en aku "Bauriak-i", liaka, mu-bauriak lia imisiw.
10. Ay tumala imini kakawas ki Iésu lia, iu dahilen nimisiw; masa-aubil, maakawas u kaa-lublup imisiw: eder maakawas imu; iu, ini kitaan naki ki imini mataru a kaa-kaxi'eder di Israel dadua.
11. Maakawas inah imu: paudah-ay ki sasasaw mata daya di ahut; iu, ituku-ay ki Abrahan, Issac, Iacob maki layamisiw dadua di lizik a kinulaan kawas.
12. Kawki, taraw-en kaw derehen langu lia ki sawsaw di kinulaan; iu, maxa-ruaruaru angiden a ngairingir lia-amisiw kai-ziza.
13. Makuas u centurio ki Iésu: usa-ay xuma lia-siw! hawlia maluhuda, ta-buriak-en-i, pa-kita-ay kaa-kaxi'eder. Isia, kabaibair-en ki nimisw a tau-xara-en kai taxupux a rezaw.

Pa-ka-baibail u Pite a ina a xiasuan
14. Iu, nukuasayan alu di Pite a xumak ki Iésu; liaka, kitaan ni Iésu ki Pite a ina a xiasuan ka ka'akuxan a mana-ta-tangayah.
15. Iu, mu-xamaxam u nimisiw a rima ki Iésu; maluhuni, hupi-en lia ki akux-an. Liaka, m-itul lia imisiw; iu, me-dexe yamisiw.
16. Nukuasayan ahuan lia, asu-en namisiw ki pasabux a sasasaw ka tiadi imisiwan. Iu, taraw-en nimisiw ki daxedaxe ka kalu adang a kakawas reezaw; liaka, ka-baibail-en ki sasasaw dadua.
17. Iki Maa-serek u ta-baza-ula Esaias a kakawas, lia ka pidudu:  muha-dakal u nimu a kaa-rumay, iu mu-kalawa u nimu a kaa-kuder ki taatalima.
18. Ohoni, ay mikita u baabah a saw ki Iésu ka raribu u imisiw lia; liaka, paka-baza taku-tuat u baru rumaw-misiw.
19. Kududi di ki adang a skiriba, lia ka pidudu: Takarat-i, mukusa di asay-siw; iu, mausay mu-lubulup-aku.
20. Iu, ma-kuas u skiriba ki Iésu. Nahada rarung ki waslis; iu, nahada xubu ki ayam babaw kawas; kawki, ini aideman ki saw a akihan.
21. Liaka, ma-kuas kani Iésu ki uka nu ta-lubulup, “Taupunu-i, pialay pu-baa-baxa-ay yaku a ma-usay xuma iu mu-rubang-ay u naki a aba.”
22. Kawki, makuas u ta-lubulup ki Iésu, ”mu-lubulup u yaku ki isiw, iu paka-rubang-ay u p-in-urihat ki pinurihat.”

Paka-la-lenga u bari iu purusut
23. Liaka, mituku a paranah ki Iésu, mu-lubulup u imini ki nimini a ta-lubulup.
24. Ta-a-deked-i! Maru-kawas lia di awas, maluhusu, alasay tenep-en lia ni a-taru a purusut ki paranah. Kawki, m-a-idem lia ki Iésu.
25. Liaka, alu di aideman ki nimini a ta-lubulup, iu beleng-i! lia ka pidudu: Taupunu-i, tanib-i!, alasay tenep-en lia ni dalum ki yami!
26. Kawki, makuas u yamini ki Iésu, “Saw a kaa-kaxi'eder tatih,asay kali-mangesel pai-siw?” Isia, mitul lia ki Iésu, iu ma-isat u bari iu awas; liaka, museket a bari iu awas dadua lia.
27. M-idahil lia ki baabah saw, lia ka pidudu: “Ima pai-misiw? Iu, ma lublup-un ni bari iu awas ki imisiw!”


Tarawen ki sazial a daxedaxe
28. Nukuasayan mu-razaw a ada bayu ki Iésu di Gadarenorum a peret, liaka paudah di aopaon ki p-in-asabox a dusa saw, iu alu maasi-kela u imisiw. Isia kausa ka hinaw sadih a saw; maluhuda, mu-zakay u hai-imini a daran ki kuang a saw.
29. Ta-a-deked-i! Yamisiw ka mu-kiliw, lia ka pidudu: Rakihan u abababaw, maxaini a xe’et maku isiw-ami? Mayaw taxu rezaw lia, iu alu paka-buxibur-i yami.
30. Paakanen ki dahu a baruzak di maanu.
31. Ma-gesia kani Iésu ki namini a daxedaxe, lia ka pidudu: Na tarawen ki yami; liaka, paka-taraw-i yami a rizik u dahu a baruzak.
32. Iu, ma-kuas u yamisiw ki Iésu: "Usa-i". Iu
33.
34.

http://www.vatican.va/archive/bible/nova_vulgata/documents/nova-vulgata_nt_evang-matthaeum_lt.html#8

2015年6月13日 星期六

Kawas babaw se (上邪)

《上邪》取自於樂府民歌。漢女以"山無陵"以下連用五件天地山海不移之情事來反諷表明自個兒生死不渝的愛;讀此樂府宛如一位情深意堅的漢女纏綿悱惻以急促之聲告白於君。

Kawas babaw se (上邪)

樂府:我欲與君相知,
拉丁:Hapet makariak a masakup isiw yaku.

樂府:長命無絕衰。
拉丁:Paka-sedem kuah mu-sihang.

樂府:山無陵,
拉丁:Na mataru a binayu ka ma-uri-urit.

樂府:江水為竭,
拉丁:Na raxung a dalum ka ma-kari-karit.

樂府:冬雷震震,
拉丁:Na amisan ka ma-kura-kuras.

樂府:夏雨雪
拉丁:Na abaxan ka ma-hahe-hahela.

中文:天地合,
拉丁:Na babaw kawas yaka daxe ka maa-sapa-sapla lia.

樂府:乃敢與君絕。
拉丁:Kaxu nimisiw a dali, gizem'ay a rurunu'ay yaku ka maki isiw nan.

2015年6月4日 星期四

<世界人權宣言>是联合国大会于1948年12月10日在法國巴黎夏樂宮通過的一份旨在維護人类基本权利文献(聯合國大會第217號決議,A/RES/217)。宣言起草的直接原因是對第二次世界大戰的反省,是第一份在全球範圍內表述所有人類都應該享有的權利的文件。底下以汉语噶哈巫語,及英语參照對譯。
聯合國世界人權宣言Ruburubu kawas a saw a-rarapun a kakawas di abuan-sapalThe Universal Declaration of Human Rights
第一條Mia-ida.Article 1.
人人生而自由,Risan-en ki lia saw-saw ka muki-talima,All human beings are born free
在尊嚴和權利上一律平等。iu eset-talima maku a-rarapun ka ma-leket aisiiay dadua.and equal in dignity and rights.
他們賦有理性和良心,Yamisiw nahada sibat-hinis iu iak-hinis binaxa di babaw,They are endowed with reason and conscience
並應以兄弟關係的精神相對待。iu haapet kalu abasan suazi a hinis ka maakariariak nia.and should act towards one another in a spirit of brotherhood.